İlk Yardım Nedir?
Herhangi bir kaza ya da yaşamı tehlikeye düşüren bir durumda, sağlık görevlilerinin tıbbi yardımı sağlanıncaya kadar, hayatın kurtarılması ya da durumun daha kötüye gitmesini önleyebilmek amacıyla olay yerinde, tıbbi araç gereç aranmaksızın mevcut araç ve gereçlerle yapılan ilaçsız uygulamalardır. İlk yardımın tanımında belirtilen amaç doğrultusunda, hasta/yaralıya tıbbi araç ve gereç aranmaksızın mevcut araç ve gereçlerle, sağlık ekibi gelinceye kadar, ilaçsız uygulamaları yapan, konuyla ilgili eğitim sonunda ilk yardımcı sertifikası almış kişiyi tanımlar.
İlk yardımın öncelikli amaçları şunlardır:
Yaşamsal fonksiyonların sürdürülmesini sağlamak,
Hasta/yaralının durumunun kötüleşmesini engellemek,
İyileştirmeyi kolaylaştırmak ilk yardımın öncelikli amaçlarıdır.
İlk Yardım Temel Uygulamaları
Koruma: Olay yerinde olası tehlikeleri belirleyerek güvenli bir çevre oluşturmaktır.
- Kazaya uğrayan araç mümkünse güvenli bir alana alınmalıdır.
- Olay yeri görünebilir biçimde işaretlenmelidir.
- Meraklı kişiler olay yerinden uzaklaştırılmalıdır.
- Kazaya uğrayan aracın kontak anahtarı kapatılmalıdır.
- Sigara içilmemelidir ve içilmesine izin verilmemelidir.
- Gaz varlığı söz konusu ise; zehirlenmelerin önlenmesi için gerekli önlemler alınmalıdır.
- Gaz tüpünün vanası kapatılmalıdır, ortam havalandırılmalıdır.
- Kıvılcım oluşturacak ışıklandırma veya çağrı araçlarını kullanımına izin verilmemelidir.
- Hasta/yaralılar yerlerinden kımıldatılmamalıdır.
- Hasta/yaralılar yaşam bulguları yönünden değerlendirilmelidir.
- Kanamalı durumlarda mutlaka Hepatit B, C, HIV/AİDS gibi hastalıklara karşı korunmak için eldiven giyilmelidir.
Bildirme: En hızlı şekilde gerekli yardım kuruluşlarına ( 112 ) haber verilmesidir.
112 arandığında kesin yer ve adres, kim, hangi numaradan arıyor, olayın tanımı, hasta ya da yaralı sayısı, durumu, nasıl bir yardım aldıkları açıklanmalıdır.
Kurtarma: Olay yerinde hasta yaralılara müdahale; hızlı ancak sakin ve bilinçli bir şekilde yapılmalıdır. Hasta/yaralının durumunun değerlendirilmesine bağlı olarak ilk yardım yapılmalıdır. Eğer ilk yardım bilinmiyorsa asla hasta/yaralıya dokunulmamalı ve kımıldatılmamalıdır.
İlk yardımcının müdahalede yapması gerekenler
- Hasta/yaralının durumunu değerlendirmek
- Hasta/yaralının korku ve endişelerini gidermek,
- Hasta/yaralıya müdahalede yardımcı olacak kişileri organize etmek,
- Hasta/yaralının durumunun ağırlaşmasını engellemek için gerekli müdahalede bulunmak,
- Kanama, kırık, çıkık ve burkulma vb. durumlarda yerinde müdahale etmek.
- Hasta/yaralının yarasını görmesine izin vermemek,
- Hasta/yaralıları hareket ettirmeden müdahale yapmak,
- Hasta/yaralıların en uygun yöntemlerle en yakın sağlık kuruluşuna sevkini sağlamak (112),
Ancak herhangi bir tehlike yok ise hasta ya da yaralı yerinden kımıldatılmamalıdır.
İlk Yardımı Yapacak Kişinin Bilmesi Gerekenler
Öncelikle kendi güvenliğini sağlamalı ve sakin kalarak, yaralı olanlara müdahale etmeli,
Sağlığı yerinde olan çevredeki kişileri organize ederek, yaralılara yardımcı olmalarını sağlamalı,
Eğer kaza yerinde sağlık görevlisi varsa, onun talimatlarına uymalı,
Olay yerinde sağlık görevlisi yoksa en yakın sağlık kuruluşu, polis ve yangın söz konusuysa itfaiyeye haber vermeli,
Patlama ya da zehirlenme söz konusuysa, çevredekileri olay yerinden uzaklaştırmalı,
Çevredeki meraklı kişilerin hastaların etrafında toplanmasını önlemeli,
Yaralı kişinin ilk olarak bilinç ve solunum gibi hayati fonksiyonlarını kontrol etmeli,
Yaralının bilinci açıksa onu sakinleştirip, korkup panik yapmamasını sağlamalı,
Kanama, kırık veya çıkık varsa hastaya yerinde müdahale edilmeli,
Hastanın yaralarını görmesine izin vermemeli,
Olay yeri güvenliyse hastaya, olay yerinde müdahale etmeli,
Kanama varsa, kanamayı durdurmalı,
Hastanın şikâyetlerine kulak vermeli ve onlarla sakin bir şekilde konuşmalı,
Birden fazla kazazede varsa, durumu ağır olanlar için belli bir öncelik sırası belirlenmeli,
İlk yardımı yapan kişi, kan, salya gibi vücut sıvılarıyla temas etmemeli,
Hastanın vücut ısısını koruyacak önlemler alarak, hastanın şoka girmesini önlemeli,
İlk yardımcı bilmediği bir müdahale metodunu kullanmamalı,
Hasta hakkında bilgileri kaydetmeli,
Sağlık ekipleri olay yerine gelene kadar, burayı terk etmemeli ve ekipler gelince kaza ve kazazede hakkında gelen ekipleri bilgilendirmeli.
Aracınızda Bulunması Zorunlu Olan İlk Yardım Çantasında Neler Bulunmalı?
Araç içi zorunlu ilk yardım çantası ile ilgili olarak İçişleri bakanlığı 26 Eylül 2006 tarihinde yayınladığı ve bu tarihte yürürlüğe giren yönetmelikle, araçlarda bulundurulması zorunlu olan ilkyardım çantasının içeriğini değiştirmiştir. Çanta içerisinde bulunması gerekenler ve yönetmeliğin orijinal hali aşağıdadır.
Büyük sargı bezi (10 cm x 3-5 m) |
2 Adet
|
Hidrofil gaz steril (10×10 cm 50’lik kutu) |
1 Kutu
|
Üçgen sargı |
3 Adet
|
Antiseptik solüsyon (50 ml) |
1 Adet
|
Flaster (2 cm x 5 m) |
1 Adet
|
Çengelli İğne |
10 Adet
|
Küçük makas (paslanmaz çelik) |
1 Adet
|
Esmark bandajı |
1 Adet
|
Turnike (En az 50 cm örgülü tekstil malzemeden) |
1 Adet
|
Yara bandı |
10 Adet
|
Alüminyum yanık örtüsü |
1 Adet
|
Tıbbı eldiven |
2 Çift
|
El feneri (LED IŞIKLI) |
1 Adet
|